|
|
|
لطفا" برای مرور تیم خارجی این کلینیک روی گزینه ENGLISH کلیک کنيد
آپنه انسدادي خواب خروپف آيا شما خروپف مي كنيد خروپف شديد نشانگر اين است كه تنفس شما در حين خواب مشكل دارد. خروپف علامت اين است كه راه تنفسي شما درناحيه گلو به طور كامل باز نيست و تلاش براي عبور دادن هوا از اين ناحيه تنگ باعث توليد صداي خرخر مي شود. حدود 10- 30% بزرگسالان خروپف مي كنند كه در اكثر موارد اين خروپف، عواقب وخيم طبي ندارد. اما در 5% افراد، خروپف اولين علامت باشد.(OSAS) اختلال جدي بنام آپنه (قطع تنفس)انسدادي خواب آپنه انسدادي خواب چيست؟ عضلاتي كه معبر گلو را باز نگه ميدارند، در حين خواب، به طور طبيعي شل مي شوند. اين شل شدگي باعث تنگ شدن مختصر معبر گلو مي گردد كه البته مشكل خاصي را براي اكثر افراد بوجود نمي آورد.اما در افراد مبتلا به OSASاين تنگ شدگي مسير عبور هوا به اندازه اي زياد است كه نفس كشيدن مشكل مي شود. مغز، اين اشكال تنفسي را درمي يابد و تلاش بيشتري براي نفس كشيدن مي نمايد. اين تلاش مضاعف باعث بيداري مغز و در نتيجه فعال شدن عضلات گلو و باز شدن مسير عبور هوا مي گردد. با باز شدن مسير عبور هوا، فرد مجددا" به خواب مي رود. اين دوره خواب رفتن ، تنگ شدن معبر گلو، افزايش كوشش تنفسي و سپس بيدار شدن از خواب، بارها و بارها در طي شب تكرار مي شود و خواب فرد را آشفته مي سا زد. بسياري از اين بيدار شدنها، آنقدر مختصر و كوتاه است كه فرد ، صبح روز بعد، چيزي از آن را به خاطر نمي آورد.اين حالت تنفس منقطع و بيداريهاي كوتاه در طول خواب و وجود يكسري علائم روزانه OSAS ناميده مي شود. چه عواملي باعث ايجا د آپنه انسدادي خواب مي گردد؟ از آنجا كه عضلات گلو در تمام افراد در حين خواب مقداري شل مي شوند، در افراد مبتلا بهOSASعوامل ديگري نيز وجود دارد كه منجر به OSAS مي گردد. اين عوامل شامل آرواره كوچكتر از حد طبيعي، زبان بزرگ، لوزه هاي متورم و ......است كه مدخل هوا را مسدود مي نمايد.OSAS اغلب در افراد چاق رخ مي دهد چرا كه بافت چربي اطراف گردن، شكل واندازه معبر هوا را تغيير ميدهد. الكل و برخي از داروها نيز اگر قبل از خواب مصرف شوند باعث شل شدن بيشتر عضلات گردن و تنگ تر شدن معبر هوا مي گردند. الگوهاي مختلفي از تنفس نابهنجار درOSAS وجود دارد :گاهي معبر هوا آنقدر تنگ شده است كه هيچ هوايي نمي تواند عبور نمايد ( آپنه ) ، گاهي هواي مختصري از اين معبر تنگ مي گذرد (هيپو پنه ) و گاهي تنگي مختصري وجود دارد بطوريكه مغز با تلاش مضا عف ، تنفس را طبيعي نگه ميدارد اما اين تلاش مضاعف باعث بيداريهاي مكرر فرد از خواب مي گردد. تمام اين الگوها نتيجه يكساني ببار مي آورد : آشفتگي مكرر در خواب. اغلب افراد تر كيبي از اين الگوهاي مختلف تنفسي را دارند. علاوه بر اين دو الگوي نخست باعث كاهش سطح اكسيژن خون گرديده و علائم ديگري را نيز موجب مي گردند. در صورت ابتلا به OSAS ، در حین خواب اکسیژن کافی به بدن شما نمی رسد و در نتیجه خوابتان کیفیت خوبی نخواهد داشت خواب آلودگی روزانه کار و فعالیتهای اجتماعی شما را تحت تأثیر قرار خواهد داد، و حتی موجب حوادث رانندگی نیز خواهد گردید. علاوه بر این در افراد مبتلا به OSAS ، خطر ابتلا به پر فشاری خون ،نارسایی قلبی ، سکته قلبی و مغزی افزایش می یابد.اگر در طی شب خروپف می کنیدحتما" به متخصصین خواب مراجعه کنید،شاید نیاز باشددر یک مرکز اختلالات خواب ،تحت بررسی تشخیصی قرار گیرید.درمان مناسب باعث پیشگیری و بهبودعواقب خطرناک OSAS می گردد. علائم هشدار دهندهOSAS چيست در بزرگسالان : - خرخر كردن با صداي بلند كه از اتاقهاي مجاور نيز شنيده مي شود. - خرخري كه دچار وقفه مي گردد و نفس نفس زدن بعدي، علامت اين است كه تنفس قطع گرديده و مجددا" شروع مي شود. - به خواب رفتن در زمان غير طبيعي مثل زمان كار يا رانندگي. - اختلال تمركز، فراموشكاري، نگراني، افسردگي و عصبانيت. - تهوع يا سردرد صبحگاهي، تكرار ادرار در حين خواب و كاهش تمايلات جنسي. آقايان ممكن است دچار ناتواني جنسي گردند و خانمها، بي نظميهايي در قاعدگي داشته باشند. - اين مسائل به آرامي شروع مي گردد و در طي سالها به آهستگي پيشرفت مي نمايد، بطوريكه شايد فرد چندان متوجه آنها نباشد. گاهي اوقات وي فكر مي كند كه اين علائم خيلي جدي نيست يا نتيجه طبيعي افزايش سن است. افراد خانواده و همكاران معمولا" اولين كساني هستند كه متوجه خواب آلودگي مفرط يا تغييرات خلق و خو و رفتار فرد مي گردند و وي را تشويق به مراجعه به پزشك مي نمايند. دريچه ها - چاقي و داشتن لوزه هاي بزرگ و متورم - نقايص خاص مادرزادي كه اندازه و شكل گلو، صورت و چانه را تحت تأ ثيرقرار ميدهد، نظير سندرم داون - كودكان مبتلا ممكن است در حين خواب خرخر يا ناله كنند، به سختي نفس بكشند، بطور نامنظم بخوابند و در طي روز جنب و جوش زيادي داشته باشند. - بچه هاي بزرگتر مبتلا بهOSAS تنبل و كند بنظر ميرسند و كاركرد تحصيلي آنها خوب نمي باشد. - و نهايتا" برخي از موارد مرگ ناگهاني كودكان شايد مربوط بهOSAS باشد. از آنجا كه خروپف شديد دريچه ها طبيعي نمي باشد، والدين حتما" بايد مسأ له را با يك متخصص در ميان گذارند. اگرOSAS درمان نشود چه اتفاقي مي افتد؟ شايعترين شكايت افراد مبتلا بهOSAS خواب آلودگي شديد است. اين خواب آلودگي اغلب در مواردي كه فرد از لحاظ جسمي يا ذهني چندان فعال نيست، رخ ميدهد. فرد نمي تواند هشياري و تمركز خود را در مواقعي كه مطالعه مي كند يا تلويزيون تماشا مي نمايد(حتي اگر به موضوع علاقمند باشد) حفظ كند. رانندگي براي اين افراد بدليل خواب رفتنهاي ناخواسته مشكل است. OSAS درمان نشده علاوه برخواب آلودگي عوارض ديگري نيز دارد كه برخي از آنها عبارتند از: - فشار خون بالا - سكته قلبي - سكته مغزي - افسردگي درمانOSAS اين خطرات را كم مي كند. در بسياري از موارد، بلافاصله پس از درمان، خواب آلودگي كاهش يافته و روحيه فرد بهتر مي شود. تشخيص OSAS بر چه اساسي صورت مي گيرد؟ لازم است متخصصين شرح دقيق مشكلات طبي شما را بدانند. آنها با همبستر شما يا ساير اعضاي خانواده نيز مصاحبه خواهند كرد تا عادات خواب و بيداري شما را جويا شوند و در صورت نياز خواب شما را در يك مركز تخصصي خواب بررسي خواهند نمود. آزمايش خواب نگاري شبانه (پلي سومنوگرافي) نشان خواهد داد كه شما مبتلا بهOSAS هستيد يا خير و درمان مؤثر كدام است. در شب آزمايش، حدود 2 ساعت قبل از خواب بايد در كلينيك حضوريا بيد. تكنسينها الكترودها را در نقاط مختلف بدن شما نصب مي كنند تا امواج مغزي، فعاليت ماهيچه اي، حركات پاها و بازوها، ريتم قلبي و ساير كاركردهاي بدنتان را در طي خواب ثبت نمايند. دستگاهFLOW در مدخل بيني يا دهان شما قرار داده مي شود تا ميزان هواي ورودي و خروجي ريه ها اندازه گيري گردد. اين آزمايشات نشان ميدهند كه آيا در حين خواب مشكلات تنفسي وجود دارد يا خير و اگر وجود دارد در چه مواقعي رخ ميدهد. نوارهايي كشي در سينه و شكمتان قرار داده مي شود تا ميزان تلاش شما براي تنفس ثبت گردد. همچنين وسيله كوچكي به لاله گوش يا انگشتتان وصل مي شود تا ميزان اكسيژن خونتان مشخص گردد. هيچ سوزني در بدن شما فرو برده نمي شود. و شما در طي آزمايش كاملا" راحت خواهيد بود. گاهي لازم است الگوي خواب شما در طي روز نيز از طريق چرت زدنهاي هر دو ساعت يك بار، بررسي گردد. اين آزمايش كهMSLT ناميده مي شود ميزان خواب آلودگي روزانه شما را نشان ميدهد و در تشخيص ساير علل خواب آلودگي روزانه نظير ناركولپسي نيز مفيد است. اقدامات درماني كدامند اقدامات عمومي - كاهش وزن: در درمانOSAS مؤثر است و باعث بهبود تنفس در حين خواب، بهتر شدن كيفيت خواب و كاهش خواب آلودگي روزانه مي گردد. - اجتناب از الكل از چهار ساعت قبل از زمان خواب: الكل فعاليت تنفسي را كاهش و تعداد و شدت دوره هاي OSAS را افزايش ميدهد. همچنين الكل در افراد مبتلا به خروپف ساده باعث ايجادOSAS مي گردد. - ترك سيگار: سيگار مخاط دهان و گلو را ملتهب نموده و خروپف و آپنه را بدتر مي كند. - استفاده محتا طانه از دارو و فقط زير نظر متخصص: داروهايي كه براي سردرد، اضطراب و ساير مسا ئل شايع تجويز مي شود بر خواب و تنفس تأ ثير گذارند. بنا براين پزشكتان را از وجودOSAS مطلع نماييد تا ميزان داروهاي مصرفي تان را تعديل نمايد. - خوابيدن به پهلو يا روي شكم: خوابيدن به پشتOSAS را بدتر مي كند. درمانهاي اختصاصي فشار مثبت راه هواييPAP : مؤ ثرترين درمان در موارد متوسط تا شديدOSAS مي باشد. در اين روش، در طي خواب ماسك سبكي بر روي بيني قرار داده مي شود كه از طريق لوله اي بلند به يك پمپ كوچك هوا متصل است. بوسيله اين دستگاه هوا با فشار ملايمي كه توسط متخصص تنظيم مي گردد، وارد بيني و گلو مي شود. از طريق اين فشار، معبر هوا باز مانده و تنفس و خواب طبيعي مي گردد. اكثر افرادي كه اين دستگاه را امتحان مي نمايند به راحتي مي توانند آن را در طي شب بكار گيرند ولي براي عده قليلي تحمل آن كمي دشوار است. شايعترين مشكلات استفاده ازPAP عبارتند از: - گرفتگي و احتقان بيني - خشكي دهان يا بيني - خروج هوا از اطراف ماسك - خشكي، قرمزي و درد چشمها - التهاب پوست ناشي از تماس با ماسك - احساس بيش از حد بودن فشار هوا اگر شما هر كدام از موارد فوق را تجربه كرديد حتما" پزشك معا لجتان را مطلع سازيد. راههاي ساده اي براي برطرف كردن اين مشكلات وجود دارد بطوريكه بتوانيد به راحتي دستگاهPAP را مورد استفاده قرار دهيد. ساير درمانها: درمانهاي متعدد ديگري نظير وسايلي كه در دهان گذارده مي شوند، جراحيهاي مختلف وجود دارد كه فقط در موارد خاصي ازOSAS استفاده مي شود. به عنوان نمونه در موارد بسيار خفيف OSAS برخي داروها مفيد هستند. اگر معبر هوا مشكلات فيزيكي و ساختماني داشته باشد شايد با جراحي بتوان آن را برطرف نمود و در موارد بسيار شديدOSAS كه با PAP درمان نشده اند جراحيهاي وسيعتري در ناحيه گلو و كام انجام مي گيرد. پيگيري درمان درمان موفق OSAS سلامتي و كيفيت زندگي شما را ارتقا مي بخشد. درمان دراز مدت نياز مند تعامل مستمر بين شما و پزشكتان است. شما بايد مراجعاتي منظم به پزشك معالجتان داشته باشيد. OSAS با افزايش سن ممكن است بهتر يا بدتر گردد، تغييرات وزني شدت آن را تحت تأ ثير قرار خواهد داد، اگر اختلال با جراحي درمان شده باشد شايد در آينده بازگشت نمايد. بنا بر اين پزشكتان بايد بطور منظم، روند درمان را ارزيابي نمايد. اگر قصد داريد از دستگا ه PAP استفاده نماييد اولين مراجعه به پزشك بايد مدت كوتاهي پس از شروع استفاده از دستگا ه در منزل صورت گيرد تا اطمينان حاصل شود كه شروع درمان موفقيت آميز بوده است. پيگيريهاي بعدي درماني به تداوم اين موفقيت كمك خواهند نمود. گرد آوري و ترجمه: دكتر فاطمه الهي متخصص بیماریهای اعصاب و روان وخواب
|